Mjekėsia popullore: Tė gjitha sėmundjet qė kurohen nė shtėpi me vajra bimorė

Pse duhet tė pėrdorim vajrat bimore? Sepse: Janė tė sigurta pėr t’u pėrdorur. Edhe sikur tė mos japin suksesin e shpresuar, ato nuk shkaktojnė asnjė lloj dėmi nė organizėm, madje i sjellin dobi te shumta atij. Nuk kanė efekte anėsore tė dėmshme pėr njeriun, sepse edhe nėse njė bimė ka njė lėndė tė dėmshme, eliminimi i asaj lėnde gjendet nė njė lėndė tjetėr tė po tė njėjtės bimė.
Nė ēdo rast, kėto efekte anėsore nuk krahasohen me efektet anėsore tė ilaēeve kimike. Nė fund mund tė themi se kurat bimore janė padyshim mjekėsia e sė ardhmes, me dėshminė e vetė mjekėve dhe shkencėtarėve tė mėdhenj tė mjekėsisė moderne. Kthimi te natyra ėshtė zgjedhja mė e mirė pėr shėndetin tuaj!Nė suplementin e sotėm nė “Tirana Observer” paraqet vajrat eterike tė nxjerrė nga bimė dhe pemė tė njohura, tė cilėt kanė gjetur njė pėrdorim tė gjerė nė mjekėsinė popullore.

Pėrveē rėndėsisė qė kanė vajrat eterikė nė organizmin e njeriut, ju do tė njiheni edhe me mėnyrėn e pėrdorimit tė tyre. Aromaterapia ėshtė njėra ndėr fushat mė tė popullarizuara tė mjekėsisė tradicionale dhe ėshtė e pranishme nė shumė kultura. Dhjetė vitet e fundit, kur njeriu i ėshtė kthyer natyrės, ajo ėshtė riaktivizuar. Aromaterapia ėshtė formė e mbajtjes sė mirė fizike dhe psikike, zbut dhembjet, jep bukuri, etj.

Aromaterapia i jep njeriut mundėsi qė nė mėnyrė tė natyrshme tė shfrytėzojė ekstraktet e bimėve. Pėr shembull, nėpėrmjet masazhit me vajra tė ndryshėm, ruhet baraspesha psiko-fizike, rritet sistemi i imunologjisė, trupi ēlirohet nga ngarkesat si dhe qetėsohet nga emocionet e tij. Sipas specialistėve, aromaterapia mund tė pėrdoret edhe pėr problemet e sėmundjeve tė ndryshme, ku aplikohen vajra tė ndryshėm qė aplikohen pėr tė zvogėluar dhe qetėsuar simptomat e sėmundjeve. Kjo formė ėshtė forma mė e vjetėr e shėrimit nė historinė e njerėzimit. Kėto vajra kurues bėhen edhe kombinime: pėr relaks, freski, tonifikim, shėrim tė plagėve, bukuri lėkure, hidratim, smaliatura, etj.

Aromaterapia ose e thėnė ndryshe terapia e aromave

Vajrat eterikė tė pėrftuar nga bimė tė ndryshme kanė dhėnė rezultate tė mira nė kurimin e disa sėmundjeve. Kėto vajra bimorė janė tė pasur me shumė lėndė ushqyese dhe kuruese dhe nė sajė tė pėrbėrjes sė tyre kanė specifikat e veta nė trajtimin e sėmundjeve. Mė poshtė paraqiten vajrat eterikė tė nxjerrė nga shtatė bimė dhe pemė tė njohura, tė cilėt kanė gjetur njė pėrdorim tė gjerė nė mjekėsinė popullore. Pėrveē rėndėsisė qė kanė vajrat eterikė nė organizmin e njeriut, ju do tė njiheni edhe me mėnyrėn e pėrdorimit dhe pėrgatitjes sė tyre. Sipas specialistėve, aromaterapia mund tė pėrdoret edhe pėr problemet e sėmundjeve tė ndryshme, ku aplikohen vajra tė ndryshėm qė aplikohen pėr tė zvogėluar dhe qetėsuar simptomat e sėmundjeve.

Kjo formė ėshtė forma mė e vjetėr e shėrimit nė historinė e njerėzimit. Kėto vajra kurues bėhen edhe kombinime: pėr relaks, freski, tonifikim, shėrim tė plagėve, bukuri lėkure, hidratim, smaliatura, etj. I pari qė njihet, qė ėshtė marrė me aromaterapinė, mendohet tė jetė kimisti Rene Maurice. Gjatė njė provė qė ai ka dhėnė, ka djegur dorėn e tij dhe pėr tė ndalur dhembjet ka urinuar nė vajin e livandės, e cila ndodhej mė afėr tij. Pas kėsaj, ai ka hetuar se veprimi i livandės ka filluar tė ndikojė shpejt nė mbylljen e djegies.

Vajrat esenciale

Vajrat esenciale mund tė merren nė dy lloj mėnyrash: nėpėrmjet kanaleve tė frymėmarrjes dhe nėpėrmjet lėkurės. Po kėshtu, kėto vajra bimore mund tė pėrdoren dhe tė pėrgatiten pėr masazhin, pėr kujdesin e fytyrės dhe trupit, pėr fėrkim lokal, pėr kompresa, pėr hapjen e poreve, etj. Vajrat esenciale me shumė pėrdorim kanė gjetur pėr hapjen e kanaleve tė frymėmarrjes, pėr problemet e sistemit tė tretjes, nė rastet e mosfunksionimit tė mirė tė mėlēisė dhe tėmthit, nė problemet reumatizmale, ku vajrat veprojnė nė mėnyrė tė shkėlqyer. Gjithashtu, kėta vajra kurues ndihmojnė pėr nxjerrjen e ujit nga qelizat (si diuretik), pėr probleme tė lėkurės, nė rėniet e sistemit imunitar.

Bukuria dhe e veēanta e vajrave nė tė cilat bazohet aromaterapia ėshtė veprimi i tyre i shkėlqyer nė tė gjitha nivelet e qenies sonė, pasi ata nuk japin asnjė lloj efekti negativ. Kėto lloj vajrash apo pėrzierjesh kthejnė harmoninė, vitalitetin dhe qetėsinė shpirtėrore.

Pėrbėrėsit

Pėrbėrėsit e vajrave qė merren nga bimėt nuk dallohen vetėm nga lloji, por edhe ku ėshtė mbjellė ajo bimė dhe karakteristika tė tjera si pėr shembull ku rritet bima, teknologjia qė pėrdoret pėr nxjerrjen e vajit, izolimi i vajit, mėnyra e pėrzierjeve nė persona tė ndryshėm, nė lėkura tė ndryshme, nė metabolizmin e njerėzve tė ndryshėm dhe te ēdo njeri njė vaj ka efekte tė ndryshme biologjike. Ėshtė e rėndėsishme qė nė kėta vajra tė kemi njė garanci tė plotė nė teknologjinė e nxjerrjes sė tyre duke u bazuar qė nė analizė tė bimės, mbjelljes, mbrojtjes nga infeksionet, sėmundjeve tė ndryshme dhe parazitėt. Ėshtė mirė qė bima tė jetė biologjike.

Gjithashtu, vajrat bimorė mund tė pėrdoren edhe nė pėrbėrjen e kremrave tė ndryshėm, tė cilėt pėrdoren pėr: probleme tė artritit, artrozės, spondiliatrozės, nė dhembje tė pėrgjithshme tė shtyllės kurrizore. Kėshtu pėr kėto dhembje rekomandohet pėrdorimi i kremit “Leni” qė ėshtė njė kombinim i pėrsosur nga bimė tė ndryshme si ēajra ose pėrdorimi i kapsulave bimore qė shėrbejnė pėr kėto dhembje. Edhe ilaēi bimor “Arnika” (qė pėrdoret pėr trauma tė ndryshme) nga ndjesia e freskisė qė jep zėvendėson akullin, heq nxirjet nga goditjet, largon dhembjet, etj.

Vaji i limonit

Njė ndėr vajrat esencialė qė pėrdoret pėr kurimin e disa sėmundjeve ose problemeve ėshtė vaji i limonit. Ai mund tė pėrdoret dhe si aromatizues pėr gojėn dhe mund tė merret tri herė nė ditė nga njė pikė. Nėse pėrdoret para ngrėnies, vaji i limonit ėshtė shumė i mirė pėr celulitin, pėr mykun. Si pėrdorues i jashtėm, vaji limonit ka efekte pozitive pėr forcimin e thonjve, jep hidratim dhe shkėlqim lėkure, heq rrudhat, etj.

Gjithashtu, ky vaj mund tė pėrdoret edhe pėr masazh dhe freskim. Pėr kėtė, ai duhet tė shfrytėzohet pas lodhjes pėr ta pėrtėrirė trupin. Ndėrsa nė rastet e reumatizmės, kur keni dhembje muskujsh, vaji i limonit pėrzihet me vajin e gėshtenjės pėr tė qetėsuar dhe larguar dhembjet. Pas masazhit, trupin e pushton njė ndjenjė e mirė nxehtėsie dhe relaksimi.

Vaji i gėshtenjės

Vaji i gėshtenjės ėshtė njė tjetėr vaj esencial i pėrdorur nga mjekėsia tradicionale. Ai ka gjetur pėrdorim tė gjerė nė sėmundjet reumatizmale. Me vajin e gėshtenjės pėr tė larguar dhembjet duhet tė fėrkohet vendi i sėmurė dhe kjo mund tė pėrsėritet disa herė nė ditė pa probleme tė dėmshme. Gėshtenja ėshtė njė bimė mjaft e pėrhapur jo vetėm nė Evropė, por edhe nė vendin tonė. Falė pėrbėrėsve tė saj, pėrdorimi i gėshtenjės nė mjekėsinė popullore ėshtė i njohur dhe mjaft i pėrhapur. Kokrrat e gėshtenjės kanė vlerė tė lartė ushqyese e dietike. Ato pėrmbajnė rreth 40 pėr qind niseshte, kur janė tė freskėta. Gėshtenjat pėrdoren tė freskėta, tė ziera, tė pjekura ose tė pėrpunuara. Kokrrat e gėshtenjės, tė ziera a tė pjekura, kanė veti tė mira rrudhėse dhe rregullojnė funksionimin e stomakut dhe tė zorrėve, treten lehtė dhe ndihmojnė nė tretjen edhe tė ushqimeve tė tjera duke aktivizuar organet dhe gjėndrat e tretjes. Pėrdoren me efekt tė mirė nė rastet e heqjes sė barkut ose diarresė.

Veēanėrisht kėshillohen pėr fėmijėt e vegjėl disavjeēarė pėr tė normalizuar procesin e tretjes kur karakterizohet nga mjaft ērregullime. Gjethet e gėshtenjės kanė gjetur njė pėrdorim tė mirė si zbutės tė rrugėve tė frymėmarrjes dhe qetėsues tė kollės. Ēaji me gjethet e gėshtenjės ka veti tonike dhe jep rezultate tė mira nė stomak si tretės dhe si nxitės pėr hapjen e oreksit. Bėn mirė posaēėrisht kundėr heqjes (shkuarjes) sė barkut. Ndikon edhe pėr uljen e temperaturės.

Akja

Midis bimėve qė nxisin zbrazjen e fshikėzės sė tėmthit kėshillohet akja. Lulet e akjes pėrmbajnė haterozide flavonike, karoten, vitaminė C, derivatin kumarinik herniarinė, pigmentin kinonik helikrisinė, fitoncide, substanca tė hidhura e tanike, pak esencė etj. dhe kanė veti bakteriostatike, tė nxisin prodhimin e tėmthit, urinimin, veti spazmolitike etj. Ato rekomandohen pėr tė shtuar rrjedhjen e tėmthit dhe pėr tė tretur gurėt e fshikėzės sė tėmthit.

Bari shėrues bimor i pėrzier edhe me pelin e me bar pezmin (Achillea millefolium) bėhet mė i dobishėm pėr prodhimin e lėngut tė tėmthit. Merret njė lugė kafeje me barin shėrues bimor (lule), hidhet nė njė enė ku shtohet njė gotė ujė i vluar. Ena mbulohet me kapak dhe lihet nė qetėsi 15 minuta. Kullohet dhe pihet 1 deri 3 doza tė tilla nė ditė para buke pėr 10 ditė radhazi.

Angjinarja

Gjethet e angjinares pėrdoren kryesisht nė sėmundjet e mėlēisė dhe tė veshkave. Gjethet nxisin prodhimin e tėmthit dhe zbrazjen e tij dhe pėrdoret kundėr pezmatimit tė rrugėve tė tėmthit, vepron nė metabolizmin e kolesterinės dhe tė uresė dhe nxit urinimin (jashtėqitjen e klorureve dhe uresė). Nė fillim tė kurės pėrdoret 1 lugė gjelle (mė vonė dy lugė gjelle) me bar shėrues bimor (gjethe) tė grimcuara, e cila zihet 20 deri 30 minuta nė njė enė qė pėrmban njė gotė me ujė. Kullohet, merren 3 doza tė tilla nė ditė. Kura zgjatė rreth 1 muaj, pastaj ndėrpritet pėr 1 muaj dhe rifillohet nė rast nevoje.

Pelini

Nė sajė tė substancave tė hidhura dhe tė esencės, pelini pėrdoret si mjet qė shton rrjedhjen e lėngut tė stomakut (duke pėrmirėsuar oreksin) dhe pėrmirėson punėn e mėlēisė. Esenca e pelinit pėrmban azulen me veti antiseptike, tė ngjashme me kamazulanin e lules sė kamomilit. Duhet pasur parasysh se, nė sajė tė pėrbėrėsve tė tjerė tė esencės, siē janė tujoli, pelini, nė doza tė mėdha, ėshtė i helmėt dhe mund tė dėmtojė trurin dhe tė shkaktojė dridhje. Gjithashtu, ai nuk duhet tė pėrdoret nga gratė shtatzėna. Njė ose dy lugė kafeje (1,5 deri 3 gramė) me barin e copėtuar hidhet nė njė enė ku shtohet gjysmė gote me ujė qė zien. Ena mbulohet me kapak, lihet tė qėndrojė 15 minuta tė ftohet, pastaj kjo kullohet dhe lėngu pihet me lugė gjelle disa herė gjatė ditės, gjysmė ore para buke.

Vaji i mentes

Vaji i mentes ėshtė njė vaj esencial shumė i mirė pėr t’u pėrdorur pas depilimit. Ky vaj nuk lejon qė tė rritet qimja shpejt, jep freski, mbyll poren e hapur, e cila nuk lejon qė qimja tė depėrtojė nė lėkurė (qimja del drejt). Nėse pėrdoret pėr masazh nė tė gjithė trupin, vaji i mentes jep freski dhe kėnaqėsi. Ai gjithashtu ndihmon kanalet e frymėmarrjes, pėrdoret nė rastet e ftohjeve, ndihmon nė uljen e temperaturės, nė bronkite dhe kolle, ku mund tė masazhohet dhe vetėm pjesa e gjoksit. Vaji i mentes mund tė pėrdoret pėr t’u pirė nga goja kur keni probleme me fytin, nė erėn e padurueshme tė gojės, pėr kujdesin tė dhėmbėve ose zgavrės sė gojės ose mund ta pėrzieni me ujė pėr shpėlarje tė gojės me gargarė.

Ai ėshtė dhe njė antimikrob shumė i mirė. Vaji i mentes ėshtė shumė i mirė tė pėrdoret pėr fėrkim kur keni probleme me venat, por ai mund tė pėrdoret edhe pėr lyerjen e kėmbėve pėr tė larguar aromat e pakėndshme tė djersės, sepse mban gjatė gjithė kohės kėmbėn tė freskėt.

Kjo bimė ėshtė mjaft e pėrhapur nė natyrė. Nė Shqipėri njihet me emrat: mendėr, hithėr e butė, hithėr e egėr, dhiozmė, mendėrz, nane, mendėr e butė. Mendra shtėpiakė ėshtė bimė shumėvjeēare. Gjethet e saj kanė formė vezake, ndėrsa lulet janė nė majė tė kėrcellit, tė formuara nga lulėzat e vogla. Karakterizohet nga aroma e mentolit, pėr kėtė dhe kultivohet nėpėr kopshte.

Nė mjekėsinė popullore ėshtė tejet i pėrhapur pėrdorimi i kėsaj bime. Ēaji nga gjethet e kėsaj bime, tė cilat duhen mbledhur para se tė lulėzojė, pėrdoret si spazmolitik kundėr ngėrēeve, pastaj pėr qetėsimin e tėrheqjeve muskulare, sidomos nė organet e tretjes. Gjethet e saj janė pėrbėrės tė shumė preparateve dhe ēajrave nė farmakologji. Nė formė ēaji pėrdoret edhe kundėr vjelljes, dhimbjes sė stomakut, tė mėlēisė, sėmundjeve tė lėkurės, kundėr tendosjeve psikike, streseve, kundėr reumatizmit, etj. Lulėzon nė muajt korrik-nėntor.

Vaji i portokallit

Vaji esencial i portokallit mund tė pėrdoret me pika nga goja duke e marrė tre ose katėr herė nė ditė nga njė pikė pėr tė larguar erėrat e kėqija nga goja, mund tė largojė aromat e kėqija tė djersės duke u pėrdorur nė vendet intime. Ky vaj, duke pasur Vitaminėn C, jep ndjenjėn e nxehtėsisė duke u ndier mirė dhe i qetė. Portokalli ėshtė i pasur me Vitamina A, B, C, P, me kripėra kalciumi, fosfori, etj. Lėngu i portokallit, i konsumuar me ose pa sheqer, ose me gaz karbonik, ėshtė freskues. Nga lėvozhga e portokallit del vaj eterik shumė i mirė, i cili gjen pėrdorime tė shumta nė prodhimin e pijeve, aromave, ilaēeve, etj. Lėngu i portokallit ka veti diuretike dhe antiseptike (qė ndalon kalbėzimin ose pengon zhvillimin e mikroorganizmave), pėrdoret me sukses nė luftimin e sėmundjeve tė veshkave edhe nė rastet kur janė formuar gurė nė to, nė sėmundjet e mėlēisė dhe nė ato tė zemrės dhe tė enėve tė gjakut. Lėngu i portokallit, duke i shtuar pak sheqer, pėlqehet edhe nga fėmijėt e vegjėl dhe kėshillohet tė pėrdoret qysh nė muajin e tretė pas lindjes.

Portokallet pėrdoren me efekt tė mirė nė luftimin e anemisė, duke pasuruar gjakun me elemente tė reja. Portokalli ka pėrmbajtje tė lartė tė Vitaminės C. Kjo vitaminė merr pjesė nė shumė procese tė shkėmbimit tė lėndėve nė organizėm. Lėvozhgat janė tė pasura me elemente aktive dhe lėngu i fituar nga zierja e tyre pėrdoret edhe nė rastet e ērregullimeve tė stomakut dhe tė zorrėve.

Vaji i hudhrės

Vaji i hudhrės ėshtė i domosdoshėm tė kombinohet me vajin e peshkut sepse bėn pėrshtatjen e natyrshme tė vajit tė peshkut nė shėndetin e ēdo personi.

Vaji i hudhrės ndihmon nė mbajtjen larg tė arteriosklerozės dhe sėmundjeve tė tjera kardiovaskulare. Ai mbron enėt e gjakut dhe zemrėn, kontribuon nė tensionin normal tė gjakut, duke e mbajtur atė nė kufirin e normales, normalizon kufirin e kolesterolit nė gjak, mbron muret e enėve tė gjakut, pengon formimin e topthave tė gjakut dhe gėlqerimin e enėve tė gjakut, nxit dhe e rrit qarkullimin e gjakut nė organizėm. Vaji i hudhrės ėshtė antibakterologjik, ai pėrdoret kundėr herpesve nė zorrė, kundėr parazitėve, zhduk parazitėt nė zorrė si tenia, oksiuret dhe askaridet.

Ai forcon tretjen dhe pėrtėrin florėn e zorrėve. Ndihmon ngėrēet e stomakut, nxit oksigjen nė organizėm, ndihmon punėn e mėlēisė dhe organeve endokrine, rrit imunitetin e organizmit dhe ėshtė shumė i preferueshėm qė tė merret gjatė stinės sė dimrit. Vaji i hudhrės kėshillohet tė merret nė masė mbi moshėn 50 vjeē, sepse kontribuon nė mbajtjen e vitalitetit dhe shėndetit nė pėrgjithėsi tė organizmit. Personat diabetikė duhet ta pėrdorin patjetėr kėtė vaj, sepse ndihmon shumė deri te diabeti i tipit 2. Hudhra nė formėn e vajit ose pluhurit ka njė lloj mbėshtjellėse tė veēantė qė i reziston lėngut tė stomakut. Kjo mbėshtjellėse shkrihet vetėm nė zorrėn e hollė, e cila mė vonė e absorbon dhe ndikon nė pengimin e erės jo tė kėndshme gjatė frymėmarrjes dhe djersitjes.

Vaji i avokados

Vaji i avokados ėshtė tonifikues shumė i mirė dhe trupi ndihet i tonifikuar dhe i qetė, duke i dhėnė atij njė ngjyrė tė bukur dhe tė hidratuar. Vaji i avokados ėshtė shumė aktiv pėr tė gjitha llojet e lėkurės. Ai rekomandohet tė pėrdoret pas dushit, larjeve nė det ose pishinė, pas rrezeve tė diellit ose solarit. Mund tė bėhen pėrzierje tė vajit tė avokados, jojobės, si gjė Vitaminės E, qė merret nga vaji i bajames. Kjo lloj pėrzierje ushqen lėkurėn e fytyrės dhe tė trupit, ndihmon qarkullimin e gjakut, nė mėnyrė stimuluese ndikon nė rritjen e indeve dhe qelizave duke rritur forcėn e tyre, depėrton thellė nė shtresat e lėkurės duke e hidratuar atė nė thellėsi.

Pėrmirėson rezistencėn dhe vitalitetin e saj natyror. Ky vaj e mban lėkurėn tė re, elastike, tė fortė dhe nė tė njėjtėn kohė e bėn atė tė butė, tė mėndafshtė dhe tė shndritshme. Vaji i avokados ngadalėson procesin e plakjes dhe formimin e parakohshėm tė rrudhave. Ky vaj pėrthithet lehtė nga lėkura, nuk le nė tė shenja yndyre dhe nuk ngjitet pas trupit dhe rrobave. Ai gjithashtu mund tė pėrdoret nė fytyrė ose nė qafė para kremit tė natės, pastaj mund tė vazhdohet edhe nė tė gjithė trupin. Pėr njė lėkurė tė mplakur shumė mund tė kėshillohet me Aloe vėra xhel. Vaji i avokados depėrton thellė nė shtresat e lėkurės dukė penguar tharjen e saj. Vaji i jojobės i kombinuar me vajin e avokados e bėn lėkurėn tė butė dhe tė lėmuar.

Lecitina di soja

Pėrbėrėsit e tij kryesorė janė koloni dhe inozitoli, nė formė tė fosfatdilkolinės. Ky vaj rekomandohet tė pėrdoret pėr mbajtjen nė formė tė lėkurės duke u marrė nga goja. Po kėshtu, edhe vaji i bajames ose i grurit mund tė pėrdoren pėr pirje nga goja. Efektet eė Lėcitina di sojės janė vėtėm nėpėrmjėt organizmit ashtu si edhe vaji i peshkut, domethėnė janė tė efektshėm vetėm nga marrja me gojė. I tillė ėshtė edhe vaji i enoteres, i cili pėr probleme tė lėkurės duhet patjetėr tė merret nga goja. Lecitina di soja ėshtė e rėndėsishme pėr absorbimin e vitaminave tė shkrira nė yndyra. Ai ėshtė shumė i domosdoshėm pėr personat nė moshė mbi 40 vjeē, nė sėmundjet e vėnave dhe zgjerimit tė tyre. Ndėrsa nė rastet e osteoporozės Lecitina di soja aktivizon fosforin nė organizėm, i cili ėshtė nė pėrbėrje tė eshtrave. Me marrjen e Lecitina di sojės, organizmi furnizohet mė shumė me oksigjen. Lecitina di soja rehabiliton qelizat e mėlēisė sidomos tek alkoolistėt, pėrdoret pėr detoksikimin e qelizave tė mėlēisė, forcon mukozėn e qelizave nervore, shpejton metabolizmin e yndyrės, ndihmon nė shkrirjen e yndyrės nė personat mbi peshė dhe ka veprim antistres. Lecitina di soja vepron nė mėnyrė tė shkėlqyer nė personat qė kanė prirje pėr t’u sėmurur nga kanceri. Mbron mukozėn e amzės dhe gjinjtė nga problemet kanceroze. Ndėrsa te personat qė vuajnė nga arterioskleroza Lecitina di soja gjatė pirjes shpejton nxjerrjen e yndyrės jashtė dhe ul kolesterolin e tepėrt. Ky vaj ėshtė i suksesshėm pėr t’u pėrdorur nė tė gjitha fazat e sėmundjes edhe pas shėrimit, sidomos edhe nė sėmundjen e anemisė.
**************
Vaji i eukaliptit

Eukalipti ėshtė njė mrekulli pėr tė ēliruar rrugėt e frymėmarrjes, pėr ftohjet, pėr kollėn. Pėrdoret pėr t’u pirė edhe nė formė ēaji, pėr t’u futur nė vaskė ose pėr masazh. Pas pėrdorimit tė kėtij vaji, ndihet menjėherė ēlirimi i muskujve tė trupit dhe mbushja e tyre me ajėr. Eukalipti ėshtė njė dru qė arrin lartėsinė deri nė 3 m. Ka dy lloje gjethesh: gjethet e vjetra janė tė gjata nė forme drapri, tė trasha, me gjatėsi rreth 35 cm, kurse ato tė rejat janė pa bisht, nė forme vezake, me erė tė kėndshme. Lulet i ka tė veēuara, fryti kapsolle me madhėsi 3-4 cm. Lulėzon nga muaji shkurt-korrik. Bimės i mblidhen gjethet e vjetra gjatė muajve korrik-gusht, tė cilat thahen nė diell. Eukalipti ka veprim antimikrobik. Pėrdoret si balsamik, nė jashtėqitjen e kėlbazės, si dezinfektant urinar. Nga jashtė, nė formė pomade pėrdoret nė sėmundjet dermatologjike.

Vaji i farės sė grurit

Vaji i nxjerrė nga farat e grurit ėshtė i pasur me Vitamine E dhe F. Ai rrit shtresėn mbrojtėse tė lėkurės dhe ruan lagėshtirėn nė tė. Substancat ushqyese tė kėtij vaji ndihmojnė lėvizshmėrinė e lėkurės nė mėnyrė stimuluese. Ky vaj e mbron, zbut dhe e ndihmon lėkurėn tė ruajė butėsinė dhe elasticitetin. Nė tė njėjtėn kohė, ai depėrton thellė nė lėkurė duke e ushqyer atė. Ky vaj ėshtė ideal pėr kujdesin e lėkurės se thatė ose dhe tė zhubravitur, se cilės i dhuron bukuri dhe pamje tė mėndafshtė duke e rikthyer serish lėkurėn nė tė lėmuar dhe elastike.

Vaji i farės sė grurit pengon procesin e plakjes, krijimin e parakohshėm tė rrudhave, ndėrsa ato ekzistueset behėn mė tė buta dhe mė pak tė dukshme. Ky vaj mund tė pėrzihet me atė tė bajames duke e pėrdorur pėr fytyrėn dhe trupin. Nxit qarkullimin e gjakut dhe forcon muskujt. ėshtė shumė e kėshillueshme qė ky vaj tė pėrdoret patjetėr njė javė para ekspozimit nė diell ose si solar gjatė diellit dhe mbas tij.

Vaji i ederės

Vaji i ederės ėshtė njė kurė shume e mirė gjatė kohės qė mbani dietė pėr tė kuruar ēarjet e lėkurės dhe celulitin.

Vaji i shegės

Vaji i nxjerrė nga farat e shegės ėshtė njė antioksidant i fuqishėm dhe pėrdoret pėr tė larguar helmet nga organizmi. Nė mjekėsinė popullore pėrdoren frutat dhe lėvozhgat e tyre, lulet, farat, rrėnjėt dhe lėvorja e degėve dhe e rrėnjėve, e cila ka shije tė athėt dhe erė. Shega me farat e saj tė kuqe si rubin ėshtė njė frut i shijshėm, por edhe shumė i vlefshėm pėr organizmin e njeriut. Ajo ėshtė konsideruar si frut i fertilitetit. Lėngu i shegės pėrmban mesatarisht 12 pėr qind sheqer, acide organike, pektinė, Vitaminė C, etj. Lėngu dhe vaji i nxjerrė nga farat e shegės ėshtė njė antioksidant i fuqishėm. Vetėm 30 minuta pas marrjes sė lėngut tė shegės, aktiviteti ynė rritet me 32 pėr qind. Lėngu i shegės shuan etjen, nxit oreksin dhe pėrmirėson tretjen e ushqimeve. Ai pėrdoret me sukses nė sėmundjet e stomakut dhe tė zorrėve, ėshtė freskues dhe mėnjanon helmet e organizmit. Lėngu i shegės jep rezultate nė luftimin e paraziteve qė zhvillohen nė zorrė. Lulet e shegės pėrmbajnė taninė dhe kanė veti rrudhėse e tonike; ato rekomandohen nė dhembjet e barkut, nė hemorragji, nė hemorroidet, si dhe pėr gargara tė gojės, kundėr ėnjtjes sė bajameve dhe acarimeve tė mishrave tė dhėmbėve.

Kajsia

Thelpinjtė e kajsisė janė tė pasur me vajra esenciale deri nė masėn 55 pėr qind. Pėrveē pėrdorimit nė kuzhinė pėr pėrgatitjen e ėmbėlsirave tė ndryshme, kajsia renditet edhe si njė pemė kuruese nė mjekėsinė popullore. Nė mjekėsinė popullore pėrdoren frutat e kajsisė, tė cilat janė tė pasura me shumė vlera ushqyese. Frutat e kajsisė pėrdoren tė freskėta ose tė thata, si dhe tė pėrpunuara nė trajtė kompostoje, reēeli dhe lėngu tė kėndshėm. Fruta e freskėt ka vlera tė mira ushqimore.

Ajo pėrmban rreth 14 pėr qind sheqerna, acide organike, albumina, pektine, kripėra minerale, si: kalium, fosfor, kalcium, vitamina tė ndryshme si provitamina A, Vitamine B1, B2, PP, C, etj. Nė frutat e thata sasia e sheqerit arrin deri nė 60 pėr qind. Thelpinjtė janė tė pasur me albumina deri 28 pėr qind dhe me vajra deri 55 pėr qind. Frutat e kajsisė janė tė shijshme, aromatike dhe pėlqehen nga tė gjithė. Ato luajnė njė rol tė rėndėsishėm nė pastrimin e gjakut. Pėrdoren me efekt edhe nė rastet e zėnies sė zėrit. Kajsitė janė ushqim i ēmueshėm pėr ata qė vuajnė nga sėmundjet e mėlēisė. Ndėrsa bėrthamat e kajsisė pėrdoren kundėr dhembjes sė kokės. Pėr kėtė qėllim, ato piqen dhe hahen me mjaltė pėr t’u tretur me lehtė.

Vaji i trėndafilit tė egėr

Jo vetėm frytet e bimės, por edhe vaji qė nxirret prej gjetheve tė saj ndihmon nė kurimin e sėmundjeve. Rezultate tė shkėlqyera vaji i trėndafilit tė egėr jep nė shqetėsimet e tėmthit dhe rrit sasinė e lėngut nė tė. Gjashtė deri nė shtatė pika tė vajit hidhen nė gjysmė gote me ujė dhe pihet ēdo mėngjes. Vaji kėshillohet tė pėrdoret edhe nė qetėsimin e dhimbjeve te femrat.

Shumė i rėndėsishėm ėshtė vaji i bimės nė shėrimin e plagėve kur shoqėrohen me hemorragji. Nė pėrbėrje tė vajit ekziston njė substancė qė mundėson mpiksjen e gjakut dhe ndalon hemorragjinė. Nė kėto raste lyerja e plagės tri herė nė ditė ėshtė shumė e rėndėsishme. Trėndafili i egėr ose Rosa canina, siē quhet nė latinisht, ėshtė njė bimė qė mund tė gjendet kudo ku ka shkurre dhe ka njė pėrhapje tė gjerė nė tė gjithė vendin. Kjo bimė mund tė lulėzojė vetėm njė herė nė vit nė muajin qershor. Frytet e saj janė tė vetmet pjesė tė bimės qė shėrbejnė pėr kurimin e sėmundjeve.

Vaji i lajthisė

Frutat e lajthisė pėrmbajnė rreth 60 pėr qind vaj, albuminė dhe pak sheqerna. Nga druri i lajthisė nxirret njė vaj eterik, qė pėrdoret kundėr dhimbjeve tė dhėmbėve. Pėr kėtė do tė mjaftonin disa pika mbi dhėmbin e sėmurė. Gjithashtu, ky vaj ka dhėnė rezultate tė mira pėr luftimin e krimbave askaride. Me pėrdorim tė jashtėm jep efekt kundėr thumbimeve tė insekteve. Vaji i lajthive ėshtė i shkėlqyeshėm edhe pėr t’i dhėnė volum flokėve. Nėse keni flokė tė hollė e tė drejtė, pėrdoreni vajin e lajthive gjatė shampos, pėrpara shpėlarjes pėrfundimtare tė flokėve. Thani flokėt me tharėse dhe pėrdorni njė krehėr cilindėr pėr tė ngritur lart flokėt gjatė kohės qė i thani.

Rezultati do tė jetė: flokė voluminozė, tė aftė tė mbajnė mė gjatė krehjen qė do tė bėni mbi flokėt tuaj. Thelbi i saj ėshtė i pasur nė kripėra minerale si dhe vitamina A, B1, B5, C, PP etj. Nga druri i lajthisė nxirret njė vaj eterik, qė pėrdoret kundėr dhimbjeve tė dhėmbėve; pėr kėtė do tė mjaftonin disa pika mbi dhėmbin e sėmurė. Gjithashtu, ky vaj ka dhėnė rezultate tė mira pėr luftimin e krimbave askaride. Me pėrdorim tė jashtėm jep efekt kundėr thumbimeve tė insekteve. Lajthitė pėrdoren me rezultate tė mira dhe rekomandohen pėr organizma tė dobėsuar dhe anemikė, si dhe pėr gratė me barrė. Nuk kėshillohet pėrdorimi i lajthive pėr ata qė vuajnė nga stomaku dhe nga dispepsia (tretje me vėshtirėsi e ushqimit dhe me dhimbje tė aparatit tretės.) Lėvorja e rrėnjės ka veti antipiretike. Pjalmi i luleve ėshtė pėrdorur kundėr epilepsisė (sėmundjes sė tokės). Gjethet e lajthisė kanė veprim qetėsues nė dhimbjet dhe infeksionet e zorrėve dhe pėrdoren kundėr diarresė, meqenėse ato pėrmbajnė lėndė tanike.

Vajrat bimorė kozmetikė qė pėrdoren pėr trajtimin e fytyrės
- Vaji kozmetik i karotės ėshtė njė mbrojtės shumė i mirė i lėkurės dhe i jep asaj rivitalitet.
- Vaji kozmetik i kamomilit pėrdoret pėr lėkurat e ndjeshme dhe tė acaruara, tė cilat preken lehtė nga ndryshimet klimaterike dhe produktet e forta kozmetike .
- Vaji kozmetik i ederės ėshtė njė kurė shumė e mirė gjatė kohės qė mbani dietė pėr tė kuruar ēarjet e lėkurės dhe celulitin.
- Vaji kozmetik i rrėnjės sė grurit ėshtė njė hidratues i pasur me lėndė ushqyese sidomos me vitaminė E dhe pėrdoret pėr lėkurat e plakura para kohe, pėr ato tė rrudhosura dhe me njolla.
- Vaji kozmetik i limonit largon rrudhat dhe lodhjen nga rrathėt e syve.
- Vaji kozmetik i bajames i pasur me vitaminė E pėrdoret pėr t’i dhėnė gjallėri fytyrės, lėkurės sė trupit nėse ėshtė e acaruar, pėr ēarjet e gjoksit dhe si maskė pėr flokėt e dėmtuar.
**************************
Vaji i ullirit, ilaēi magjik

Pema legjendare e ullirit dhe vaji i nxjerrė nga “fruti” i saj e kanė shoqėruar pėr rreth 8000 mijė vite historinė e njerėzimit. Kjo bimė kultivohej nė Lindjen e Mesme, por mė vonė feniksit e shpėrndanė kultivimin e saj nė tė gjitha brigjet e Mesdheut, qė nga Afrika e deri nė Evropėn e Jugut. Me rritjen e prodhimit lindi edhe nevoja pėr ta pėrpunuar ullirin.

Romakėt arritėn tė ndėrtonin edhe mjetet e para pėr shtypjen e ullinjve, duke perfeksionuar gjithmonė e mė shumė edhe teknikat e konservimit tė vajit. Por, ndėrkohė qė kultivimi i ullirit po shtohej gjithmonė e mė shumė, romakėt ndoqėn njė tjetėr teknikė. Ata provuan tė kultivonin nė ēdo territor tė pushtuar ullirin, pemėn e shenjtė pėr ta. Ndėr vite, vaji i ullirit ėshtė pėrdorur jo vetėm pėr tė pasuruar ushqimet, por edhe nė kozmetikė. Druri dhe dega e ullirit janė cituar edhe nė Bibėl, edhe nė Kuran, duke dėshmuar kėshtu rėndėsinė historike tė kėtij “fryti” nė jetesėn dhe punėn e njerėzve. Studimet kanė treguar se vaji i ullirit luan njė rol tė rėndėsishėm nė mbrojtjen ndaj sėmundjeve. Ndėr shekuj ėshtė protagonist i padiskutueshėm i dietave mesdhetare, duke ndikuar nė uljen e vdekshmėrisė nga sėmundjet kardiovaskulare e duke ēuar nė parandalimin e disa lloje tumoresh.

Kėshtu, studiuesit nė Spanjė dhe nė SHBA gjetėn se njė prej pėrbėrėsve tė vajit tė ullirit ul pothuajse me 30% nivelin e substancave qė shkaktojnė kancerin e gjirit. Qė nė lashtėsi popujt rreth brigjeve tė Mesdheut e kanė pėrdorur vajin e ullirit si balsam pėr zbutjen dhe rritjen e lagėshtisė sė lėkurės sė thatė, pėr shkėlqimin e flokėve, pėr masazh tė muskujve, mbylljen e plagėve, parandalimin e rrudhave dhe pėr kurimin e pagjumėsisė.

Studimet e ndryshme kanė treguar se vaji i ullirit luan rol tė rėndėsishėm nė mbrojtjen ndaj shumė sėmundjeve. Ulliri ėshtė pa dyshim njė bimė mjekėsore e mrekullueshme. Pėr ēdo pikė tė vajit tė ullirit i marrim mbi 30 pėrbėrės tė cilėt na mbrojnė nga sėmundjet e zemrės, mplakja e hershme dhe shumė sėmundje e tjera.
Ai pėrmban acide yndyrore tė pangopura, mė sė tepėrmi acidit oleinik, i cili pėrmban 55-83 pėr qind tė acideve yndyrore tė pėrgjithshme, tė cilėt nė mėnyrė pozitive veprojnė nė metabolizmin e yndyrave nė mėlēi, rregullojnė kolesterolin, e mbrojnė zemrėn, gjė qė pakėson mundėsinė e prekjes nga sėmundjet e ngurtėsimit tė enėve tė gjakut, infarkt, tromboza dhe rregullojnė tensionin e gjakut.

Pėr kėtė vaji i ullirit nuk duhet t’i mungojė dietės suaj ditore.

Bima dhe lėvozhga e ullirit pėrdoren me rezultate shumė tė mira kundėr arteriosklerozės, tensionit tė lartė tė gjakut, temperaturat e larta etj.
Nėse vaji i ullirit pėrdoret si melhem pėr lyerje, forcon flokėt dhe ndalon tė thinjurit. Pirja e vajit tė ullirit ėshtė i dobishėm kundėr helmimit. Ky vaj lehtėson dhimbjet nė lukth dhe zorrė dhe mbyt parazitėt nė zorrė.

Ullinjtė e gjelbėr kanė vlera tė shumta ushqyese e gjithashtu forcojnė barkun dhe stimulojnė potencėn seksuale. Ullinjtė e hidhur janė tė mirė pėr trajtimin e djegieve. Tė pėrtypurit e gjetheve tė ullirit ndihmon nė rastet e inflamacionit tė mukozės sė gojės, herpesit, dermatitit buloz dhe kromės. Ēaji i pėrgatitur me gjethet e ullirit ul sasinė e sheqerit nė gjak. Diabetikėt kėshillohen tė hanė kokrra jeshile ulliri, tė cilat ulin etjen qė shkakton diabeti.

Vaji i ullirit ndihmon nė sėmundjet e mėlēisė dhe nė eleminimin e gurėve tė fshikėzės sė tėmthit dhe gurėve tė veshkave.

Nga pomadat dhe preparatet e tjera qė pėrgatiten me vajin e ullirit mjekohen plagė tė ndryshme, djegie tė lėkurės, duke ndihmuar nė ripėrtėritjen e indeve tė dėmtuara.
Vaji i ullirit, pėrbėn njė formulė shėndeti dhe jetėgjatėsie. Nė tė gjenden acidet omega-3-yndyrore, vitamina A dhe E, metale, selen, si dhe substanca antioksiduese, tė cilat mbrojnė qelizat nga shkatėrrimi, qė mund tė vijės si pasojė e radikaleve e tė lira.

Personat qė konsumojnė dy lugė vaj ulliri nė ditė, kanė rėnie tė LDL-kolesterolit dhe ngritje tė nivelit tė substancave antioksiduese nė gjak tė cilat kanė efekt pozitiv nė mbrojtjen e zemrės.

Ul presionin e gjakut dhe ndihmon nė terapinė e hipertensionit. Ndihmon nė funksionin optimal tė trurit, si dhe nė shėndet tė mbarė tė kockave, sidomos nė fėmijė tė vegjėl, pasi ndihmon nė absorbimin e kalciumit.

Duke qenė i pasur nė vitaminė E, ndihmon nė mbarėvajtjen e procesit tė plakjes dhe, pėr kėtė, ėshtė i domosdoshėm pėr tė moshuarit. Mbron stomakun nga ulcera dhe gastriti. Po kėshtu mbron mėlēinė nga ērregullime dhe infeksione tė ndryshme.

Studimet e reja tregojnė se vaji i ullirit ndihmon nė parandalimin e kancerit tė lėkurės, tė zorrės, tė prostatės dhe tė gjirit dhe mbron qelizat e ADN-nė nga deformimet, qė mund tė ēojnė nė shfaqjen e kancerit. Ėshtė mė rezistues ndaj temperaturave tė larta tė gatimit.

Thonjve dhe flokėve u jep fortėsi dhe i ruan ato nga thinja e parakohshėm. Jo mė kot ėshtė renditur mes ushqimit dhe medikamentit si ilaēi, qė natyra na ka e falur pa na kėrkuar asgjė nė kėmbim.
Duhet dimė edhe kėtė: Vaji i ullirit ėshtė produkti qė, nė 100 g ka pothuajse 1.000 kalori, mė shumė nga ēdo lloj ushqimi tjetėr. Pėr kėtė arsye duhet konsumuar me sasi shumė tė kufizuara, pasi mund tė ēojė shumė lehtė nė shtim peshe.
Vaj ulliri me borzilok ndihmon nė kurimin e lodhjes intelektuale.
Vaj ulliri me koreandėr kuron vėshtirėsitė nė tretje.
Vaj ulliri me dėllinjė ndihmon nė kurimin e diabetit dhe ngėrēit.
Vaj ulliri me qepė ndihmon nė kurimin e diabetit, sėmundjeve tė frymėmarrjes, arteriosklerozės, majisjeve gjenito-urinare.
Vaj ulliri me frutat e myshkut kuron asteninė dhe gurin nė tėmth.
Vaj ulliri me lavandėr ndihmon nė kurimin e enteritit dhe sėmundjeve infektive.

Eliksir i jetėgjatėsisė

Studimet e ndryshme kanė treguar se vaji i ullirit luan njė rol tė rėndėsishėm nė mbrojtjen ndaj sėmundjeve. Ndėr shekuj ėshtė protagonist i padiskutueshėm i dietave mesdhetare, duke ndikuar nė uljen e vdekshmėrisė nga sėmundjet kardiovaskulare e duke ēuar nė parandalimin e disa lloje tumoresh, sidomos atij tė gjirit. Kėshtu, studiuesit nė Spanjė dhe nė ShBA gjetėn se njė prej pėrbėrėsve tė vajit tė ullirit ul pothuajse me 30 pėr qind nivelin e substancave qė shkaktojnė kancerin e gjirit. Acidi oleik qė gjendet tek ai ndalon veprimin e onkogjenit Her- 2/neu, qė ėshtė origjinė e kancerit, duke ulur nė mėnyrė drastike rastet e tumorit nė gji. Kjo ėshtė edhe arsyeja qė gratė mesdhetare preken mė pak nga ky lloj kanceri, nė krahasim me ato tė vendeve tė tjera, nė sajė tė pėrdorimit tė vajit tė ullirit.

Vitamina E qė pėrmban ai ndihmon nė parandalimin e dėmtimeve qelizore, qė do tė ēonin nė shfaqjen e kancerit, dhe nė kėtė aspekt janė duke u bėrė studime tė shumta. Meqenėse ėshtė i pasur edhe me yndyra tė pangopura, ai eliminon ndjeshėm rrezikun pėr t‘u prekur nga sėmundjet e zemrės, pasi ul nivelin e kolesterolit tė keq (LDL)-sė qė grumbullohet nėpėr arterie. Po ashtu, dietologėt dhe mjekėt kėshillojnė qė, nėse dėshironi tė keni njė jetė tė gjatė dhe tė shėndetshme, ky produkt fisnik i dalė nga ulliri duhet tė jetė i pandashėm nga tavolinat tuaja. Qė nė lashtėsi popujt rreth brigjeve tė Mesdheut e kanė pėrdorur vajin e ullirit si balsam pėr zbutjen dhe rritjen e lagėshtisė sė lėkurės sė thatė, pėr shkėlqimin e flokėve, pėr masazh tė muskujve, mbylljen e plagėve, parandalimin e rrudhave dhe pėr kurimin e pagjumėsisė. Pėr mė tepėr, ky “ilaē” ėshtė i njohur pėr ndihmėn qė i jep zhvillimit tė trurit dhe kockave si te fėmijėt, ashtu edhe te tė rriturit, duke ruajtur metabolizmin e tyre gjatė humbjes sė kalciumit. Shumica nuk e dinė se vaji i ullirit nga pėrmbajtja yndyrore ėshtė i ngjashėm me qumėshtin e nėnės. Pėr kėtė arsye ai luan njė rol tė madh nė zhvillimin e sistemit nervor tė mesėm te fėmijėt.

Nga kohėrat e lashta, vaji i ullirit ėshtė i njohur si ndihmues i bukurisė. Ai ndihmon te lėkura e thatė dhe i jep asaj shkėlqim. Thonjve dhe flokėve u jep fortėsi dhe i ruan kėta tė fundit nga tė thinjurit e parakohshėm. Kėtė mė sė miri e vėrteton edhe industria kozmetike, e cila nė pėrbėrjen e shumė preparateve kozmetike ka edhe vajin e ullirit, siē janė: sapunėt, shampot, kremrat, losionet. Po ashtu, shumė maska bukurie e kanė tė pazėvendėsueshėm vajin e ullirit, qė ėshtė njė nga pėrbėrėsit kryesorė tė tyre. Me pak fjalė, ushqim i mrekullueshėm nga ēdo lloj kėndvėshtrimi.

Jo mė kot ėshtė renditur mes ushqimit dhe medikamentit si ilaēi, qė natyra na ka e falur pa na kėrkuar asgjė nė kėmbim. Nė shumė vende tė botės ėshtė e detyrueshme qė nė etiketat e produkteve tė shėnohen efektet qė kanė mbi shėndetin e njerėzve, por vaji i ullirit bėn pėrjashtim. Industritė e ushqimit, nė bashkėpunim edhe me organet shtetėrore pėr kujdesen e konsumatorit, kanė menduar qė nė etiketėn e tij ėshtė mė mirė tė shkruhet: “Dy lugė vaj ulliri nė ditė, ju mbrojnė nga shumė sėmundje, por sidomos nga ato tė zemrės. Mos e ndani nga tavolinat tuaja”. Tė gjitha kėto “mirėsi” qė na vijnė nga pėrdorimi i tij, na bėjnė tė mendojmė: Sa mirė qė tė gjitha sekretet e natyrės janė zbuluar nga shkenca!
**************
Vaji i arrave tė kokosit

Vaji i arrave tė kokosit ėshtė njė shpresė e re pėr tė gjithė ata persona qė vuajnė nė ditėt e sotme nga hipotiroidja, pra funksioni i ulėt i tiroides. Nuk mund tė kuptohen lehtė problemet qė shfaq hipotiroidja, por nė momentin kur njė person qė vuan nga kjo sėmundje fillon tė trajtohet mė vajin e arrės sė kokosit, e vė re shumė lehtė ndryshimin qė ndodh nė gjendjen e tij shėndetėsore. Pėrdorimi i vajit tė arrave tė kokosit nė kėmbim tė atyre ushqimeve qė pėrmbajnė sasi tė larta yndyrash dhe karbohidratesh, si sheqeri, patatet, apo ushqime tė tjera me indeks tė lartė glicemie, shfaq njė diferencė tė dallueshme nė balancimin hormonal, stabilizimin e trupit dhe energjinė e pėrgjithshme trupore.

Problematike ėshtė gjendja kur tiroidja ka shfaqur probleme tė hershme dhe nuk ėshtė bėrė asnjė pėrpjekje pėr tė rregulluar funksionin e saj. Pasi edhe pse ėshtė e shėrueshme dhe e trajtueshme, mbetet njė sėmundje qė duhet trajtuar pėr njė kohė mė tė gjatė, sesa nė rastet kur trajtimi bėhet nė njė fazė tė hershme. Por trajtimi me vajin e arrave tė kokosit dhe duke zbatuar njė dietė tė shėndetshme kėto simptoma mund tė reduktohen.

Vetitė kuruese tė hudhrės

Thelpinjtė e hudhrės pėrmbajnė fitoncide qė pėrbėhen nga vajrat eterikė dhe derivatet e sulfuruara (si alicinė, alininė etj.), tė cilat kanė veti tė vrasin mikrobet ose tė ndalojnė zhvillimin e tyre; nė sasi tė vogla, hudhra pėrmban edhe acid nikotinik, vitaminė A, B, C, biotinė, sheqerna, mucilagje, pektina, proteina, yndyra, enzime tė ndryshme, si dhe lėndė radioaktive dhe jod. Hudhra gjen njė pėrdorim tė gjerė nė sėmundjet e aparatit tretės (stomak-zorrė); ajo qetėson spazmat (ngėrēet) e zorrėve, dezinfekton aparatin tretės dhe vret ose ndalon zhvillimin e mikrobeve patologjike qė sjellin ērregullime nė veprimtarinė e aparatit tretės. Ndihmon nė normalizimin e prodhimit tė lėngjeve tretėse dhe shton prodhimin e tėmthit.

Pėrdoret kundėr parazitėve tė zorrėve (kundėr oksiureve); ndihmon nė zhdukjen e gazeve. Nė sajė tė jodit qė pėrmban, hudhra pėrdoret pėr uljen e tensionit (tė ngritur tė gjakut), kundėr sklerozės (dėmtim tė artereve tė mėdha e mesatare qė karakterizohet nga grumbullimi i kolesterolit dhe materialit lipoid nė shtresėn e brendshme tė tyre); pėrdoret edhe kundėr shtrėngimeve tė zemrės. Hudhra pėrdoret edhe nė sėmundje tė aparatit tė frymėmarrjes. Vajrat eterikė, duke u eliminuar nėpėrmjet frymėmarrjes, nga njėra anė vrasin mikroorganizmat qė ndodhen nė rrugėt pėrkatėse dhe, nga ana tjetėr, ndihmojnė nė nxjerrjen e gėlbazės. Nė sajė tė antibiotikėve qė pėrmban, hudhra pėrdoret edhe pėr parandalimin e infeksionit dhe pėr mjekimin e plagėve tė infektuara.

Vaji i sherbelės

Sherbela rritet kryesisht nė shpate gėlqerore, nė kullota, nga zona e ulėt e deri nė atė sub-alpine. Gjethet e saj pėrmbajnė vaj esencial 2 pėr qind, saponinė, alkaloide, lėndė regjėse, rrėshirė. Vaji esencial pėrbėhet nga 40-47 pėr qind tujon, borneol, cimol, kamfor, pinen, dipenten, linalool. Nė gjethe janė gjetur edhe acid fumarik, glukozė dhe pentozė, vitamina B1 e C, lėnda e hidhur e quajtur pikrosalvinė, fitoncide me veti baktericide, enzimė. Nė mjekėsi ekstrakti i fituar nga gjethet, pėrdoret si mjet pėr pakėsimin e djersės. Ai merret nė formė ekstrakti tė lėngėt njė deri tre gram nė ditė, nė formė infuzi katėr lugė kafeje. Ndėrsa ēaji i pėrftuar nga zierja e bimės pėrdoret pėr pastrimin e gjakut, kundėr djersitjes gjatė natės. Pėrqindje mė e lartė vaji esencial nga gjethet e sherbelės mjekėsore mund tė pėrfitohet para lulėzimit tė saj.

Vaji i farės sė zezė

Fara e zezė pėrmban vaj acidik tė pangopur, vaj me eter, vitamina dhe njė sėrė substancash tė tjera tė domosdoshme pėr organizmin. Tashmė ėshtė vėrtetuar se vaji acidik i pangopur qė pėrmban fara e zezė ndikon pozitivisht mbi metabolizmin e trupit, rrit imunitetin dhe ndalon alergjinė.

Veēoritė e vajrave acidikė tė pangopur: Ndihmojnė metabolizmin e trupit; nevojiten nė rritjen, zhvillimin dhe rinovimin e qelizave; ndihmojnė nė zhvillimin e hormoneve dhe nė formimin e njė sistemi nervor dhe hormonal-mbrojtės tė shėndetshėm; pengojnė shtimin e substancave qė dėrgojnė sinjale alergjike; ndalojnė qelizat mbrojtėse (imunitare) tė punojnė mė shumė se ē”duhet; kolesterolin nė gjak e kthejnė nė nivelet normale; pengojnė bllokimin e damarėve duke rregulluar strukturėn e tyre dhe njėkohėsisht shpejtėsinė e qarkullimit tė gjakut; ulin tensionin dhe reduktojnė rrezikun e ashpėrsimit tė damarėve dhe infarktit nė zemėr; ndihmojnė nė pėrmirėsimin e shpejt tė plagėve. Trupi i njeriut nuk i prodhon kėto vajra dhe ėshtė i detyruar t”i marrė nga jashtė, 1 gram vaj i farės sė zezė ėshtė i mjaftueshėm pėr nevojat ditore.

Vajrat me eter si nigellon dhe alfa-pinen zgjerojnė rrugėt e frymėmarrjes, lehtėsojnė kollitjen, pengojnė qelbėzimin dhe ndalojnė dhimbjen. Nėse pėrdoren rregullisht ulin sheqerin nė gjak.

Kamomili

Pėrdoret kundėr dhembjeve dhe shtrėngimeve, inflamacioneve tė lėkurės dhe mukozės sė gojės, fytit, hundės, syve, po ashtu pėr rregullimin e tretjes sė ushqimit, pastrimin e rrugėve urinare nga jashtė dhe brenda, kundėr hemorroideve, te kokėdhembjet, pėr qetėsim, pėr fshikėzėn e urinės, zorrė, stomak, kundėr rėrės nė mėlēinė e zezė, te urinimet me vėshtirėsi, ērregullimet e menstruacioneve, si mjet kundėr qelbėzimeve.

Luleshtrydhja

Ėshtė diuretik efikas, tonik digjestiv dhe laksativ pėr mėlēi dhe veshkė, hepatik, antireumatik, depurgativ, bar antilitik, bar pėr pankreas,aperient i butė, etj.

Roli i acideve yndyrore nė organizėm

Nė 15 vitet e fundit janė bėrė ndryshime nė tipat e yndyrės qė ne konsumojmė nė vendet e zhvilluara. Nė veēanti, marrjet tona nė ushqime tė acideve Omega-6 (drithėra dhe luledielli) dhe i acideve trans-yndyrore (ushqime tė skuqura dhe margarinė) janė rritur, ndėrsa marrjet tona tė yndyrave (gjalpė) dhe tė acideve yndyrore Omega-3 (salmon dhe sardele) janė ulur. Ky ndryshim nė konsumin e acideve yndyrore mund tė luajė njė rol nė zhvillimin e alergjive te fėmijėt dhe nė rritjen e rrezikut pėr astmė. Prandaj, marrja e acideve yndyrore Omega-6 dhe trans-yndyrore duhet tė jetė nė minimum. Acidet yndyrore Omega-3 janė tė pėrfshirė nė uljen e sintezės sė leukotrieneve, nė frenimin e sintezės sė prostaglandinave E2 dhe rregullimin e rritjes sė qelizave malinje. Acidet yndyrore Omega-3 mund tė gjenden nė vajin e peshkut, peshkun dhe frutat e detit, sojėn, vajin e farave tė lirit dhe zarzavatet me gjethe. Nuk ka aq shumė rėndėsi sasia e acideve yndyrore omega-3 se sa raporti i acideve yndyrore Omega-6 me Omega-3. Acidet yndyrore Omega-6 gjenden nė vajin vegjetal, margarinėn, majonezė dhe ushqimet e pėrpunuara me vaj. Ne duhet tė ushqehemi 4 deri 10 herė mė shumė me acide yndyrore Omega-3 nė krahasim mė acidėt yndyrorė Omega-6.
****************
Si mund tė pėrgatisim vetė vajrat e bukurisė

Natėn kėshillohet tė pėrdoren kremra ushqyes, ndėrsa ditėn kėshillohet tė pėrdoren vajrat e bukurisė, nė vend tė kremit tė ditės. Vajrat bėhen shumė shpejt gati. Ato pėrgatiten nga pėrzierja e 10 ml vaj suporti, 3 pika vaj esencial, 1 kapsule vit E (ose pak vaj gruri). Vaji i rizgjon poret e lėkurės, e ndriēon atė dhe nėse pėrdoret nė masėn e duhur nuk e yndyros lėkurėn, por thjesht e ushqen.

Vaji i mentės pėr depilim: Vaji i mentes ėshtė njė vaj esencial shumė i mirė pėr t’u pėrdorur pas depilimit. Ky vaj nuk lejon qė tė rritet qimja shpejt, jep freski, mbyll porėn e hapur, e cila nuk lejon qė qimja tė depėrtojė nė lėkurė (qimja del drejt).

Nėse pėrdoret pėr masazh nė tė gjithė trupin, vaji i mentės jep freski dhe kėnaqėsi. Vaji i mentės mund tė pėrdoret pėr t’u pirė nga goja kur keni probleme me fytin, me erėn e padurueshme tė gojės, pėr kujdesie tė dhėmbėve ose zgavrės sė gojės ose mund ta pėrzieni me ujė pėr shpėlarje tė gojės me gargarė. Ėshtė dhe njė antimikrob shumė i mirė. Vaji i mentės ėshtė shumė i mirė tė pėrdoret pėr fėrkim kur keni probleme me venat, por ai mund tė pėrdoret edhe pėr lyerjen e kėmbėve pėr tė larguar aromat e pakėndshme tė djersės, sepse mban gjatė gjithė kohės kėmbėt tė freskėta.
Vėrejtje!

Rajoni Press nuk do tė botojė shkrime qė nuk i pėrmbushin kriteret dhe standardet profesionale tė gazetarisė bashkėkohore.

Nuk do tė ketė pėr askėnd mbyllje apo censurė,por jemi tė fokusuar qė nė kėtė agjenci, lajmi, shkrimi, raporti, intervista dhe opinioni tė plotėsojnė kriteret profesionale.

Gjithashtu opinionet, analizat, komentet, nuk duhet tė shkelin parimet etike (gjuhėn e urrejtjes, fyerjet, diskriminimet e ēfarėdoshme).

Agjencia Rajonale e Lajmeve i emėrtuar Rajoni Press, ėshtė krijuar ekskluzivisht pėr ta informuar shpejt, drejtė, saktė dhe objektivisht lexuesin, kudo qė ndodhet.
Materialet dhe informacionet e natyrave tė ndryshme nuk mund tė shtypen apo kopjohen pėr qėllime pėrfitimi.
Impresum: Shqip | English
Marketingu: Shqip | English
Kontakti: [email protected]

Rajonipress.com
Tė gjitha tė drejtat janė tė rezervuara.
[email protected]
Plasma